Odkrycie glinianych figurek byków z wczesnej epoki żelaza w Kryłosie

W 2024 roku archeolodzy pracujący w miejscowości Kryłos, położonej niedaleko historycznego Halicza na zachodniej Ukrainie, dokonali znaczącego odkrycia. Podczas badań w pobliżu Komór Metropolitalnych natrafili na dwie niewielkie gliniane figurki przedstawiające młode byki, datowane na wczesną epokę żelaza. To znalezisko rzuca nowe światło na praktyki kulturowe i religijne społeczności zamieszkujących te tereny w IX–X wieku p.n.e.

Kontekst archeologiczny Kryłosa

Kryłos, oddalony o około 5 kilometrów na południe od współczesnego Halicza, jest integralną częścią Narodowego Rezerwatu „Starożytny Halicz”. Obszar ten obfituje w pozostałości archeologiczne, architektoniczne i historyczne, będące świadectwem dawnej świetności stolicy Księstwa Halickiego. Systematyczne badania wykazały, że teren ten był niemal nieprzerwanie zamieszkany przez około 7000 lat, począwszy od 5500 r. p.n.e.

Opis znaleziska

Odkryte figurki to niewielkie gliniane przedstawienia młodych byków. Ich obecność sugeruje istnienie kultu rolniczego wśród społeczności zamieszkujących te tereny we wczesnej epoce żelaza. Byk, jako symbol siły i płodności, mógł odgrywać kluczową rolę w obrzędach związanych z rolnictwem i hodowlą. Warto zauważyć, że podobne figurki były znajdowane również w innych regionach, co wskazuje na szerokie rozpowszechnienie tego typu kultów w pradziejach Europy.

Znaczenie kultu byka w pradziejach

Kult byka był powszechny w wielu starożytnych kulturach. W społecznościach rolniczych byk symbolizował płodność, siłę i urodzaj. Jego wizerunki pojawiały się w różnych formach sztuki, od malowideł naskalnych po rzeźby i figurki. W kulturze trypolskiej, rozwijającej się na terenach dzisiejszej Ukrainy w IV–III tysiącleciu p.n.e., odkryto liczne gliniane figurki zwierząt, w tym byków, co świadczy o ich znaczeniu w wierzeniach i obrzędach tamtejszych społeczności.

Technika wykonania figurek

Gliniane figurki były wytwarzane z lokalnie dostępnej gliny, formowane ręcznie, a następnie wypalane w wysokiej temperaturze, co zapewniało im trwałość. Proces ten wymagał zaawansowanych umiejętności i wiedzy na temat właściwości materiału oraz technik obróbki. Wysoka jakość wykonania figurek z Kryłosa świadczy o rozwiniętej kulturze materialnej i artystycznej ówczesnych społeczności.

Porównanie z innymi znaleziskami

Podobne gliniane figurki byków odkrywano również w innych regionach Europy i Azji, co wskazuje na szerokie rozpowszechnienie tego typu artefaktów w różnych kulturach. Na przykład, w kulturze czarnoleskiej, rozwijającej się na terenach dzisiejszej Polski w okresie od IV do II wieku p.n.e., znaleziono gliniane figurki zwierząt, w tym byków, które mogły pełnić funkcje kultowe lub symboliczne

Znaczenie odkrycia dla badań nad wczesną epoką żelaza

Odkrycie figurek w Kryłosie dostarcza cennych informacji na temat wierzeń i praktyk religijnych społeczności zamieszkujących te tereny we wczesnej epoce żelaza. Świadczy o istnieniu rozwiniętych form kultu oraz o znaczeniu symboliki zwierzęcej w obrzędowości tamtego okresu. Analiza takich znalezisk pozwala lepiej zrozumieć strukturę społeczną, gospodarkę oraz życie codzienne pradziejowych społeczności.

Kontekst historyczny epoki żelaza na Ukrainie

Epoka żelaza na terenach dzisiejszej Ukrainy jest ściśle związana z kulturą scytyjską, która rozwijała się od VII wieku p.n.e. Scytowie byli koczowniczym ludem irańskiego pochodzenia, znanym z doskonałych umiejętności jeździeckich i metalurgicznych. Ich kultura wywarła znaczący wpływ na rozwój społeczności zamieszkujących stepy Europy Wschodniej. Odkrycia archeologiczne, takie jak w Kamjanśke Gorodyszcze, wskazują na zaawansowany poziom metalurgii i kowalstwa wśród Scytów.

Perspektywy dalszych badań

Odkrycie w Kryłosie otwiera nowe możliwości badawcze. Dalsze analizy mogą dostarczyć informacji na temat technik wytwarzania figurek, ich funkcji w społeczności oraz powiązań z innymi kulturami epoki żelaza. Planowane są również badania mające na celu zlokalizowanie miejsc produkcji takich artefaktów

źródło:

Arkeonews